تولید یک سیلاژ باکیفیت فقط به برداشت به‌موقع علوفه ختم نمی‌شود. بعد از برداشت، یکی از حساس‌ترین مراحل آغاز می‌شود: تخمیر.
در این مرحله، شرایط داخل توده علوفه به‌سرعت تغییر می‌کند؛ اکسیژن کاهش پیدا می‌کند، میکروارگانیسم‌ها شروع به فعالیت می‌کنند، قندهای قابل تخمیر مصرف می‌شوند و با تولید اسیدهای آلی، pH کاهش پیدا می‌کند. اگر این فرآیند به شکل مناسبی پیش برود، سیلاژ می‌تواند برای مدت طولانی‌تری کیفیت خود را حفظ کند.
اما آیا می‌توان به تخمیر سیلاژ کمک کرد تا سریع‌تر و هدفمندتر پیش برود؟
اینجاست که افزودنی‌های میکروبی سیلاژ اهمیت پیدا می‌کنند.
سیلوتن (SILOTONE) یک افزودنی میکروبی سیلاژ است که با استفاده از سویه‌های منتخب باکتریایی، برای کمک به مدیریت فرآیند تخمیر، کاهش سریع‌تر pH و بهبود پایداری سیلاژ طراحی شده است.
سیلوتن چیست؟
سیلوتن یک افزودنی میکروبی سیلاژ (Microbial Inoculant) است که با هدف کمک به فرآیند تخمیر علوفه مورد استفاده قرار می‌گیرد.
در شرایط طبیعی، باکتری‌های مختلفی روی علوفه وجود دارند. پس از برداشت و ورود علوفه به سیلو، فعالیت این میکروارگانیسم‌ها در شرایط جدید آغاز می‌شود. مسئله اینجاست که ترکیب و تعداد این باکتری‌ها همیشه یکسان نیست و نمی‌توان انتظار داشت تخمیر در تمام شرایط دقیقاً به یک شکل پیش برود.
استفاده از یک افزودنی میکروبی مناسب می‌تواند به هدایت بهتر فرآیند تخمیر کمک کند.
سیلوتن با بهره‌گیری از سویه‌های منتخب باکتری‌های اسیدلاکتیک، برای ایجاد شرایط مناسب‌تر در ابتدای فرآیند تخمیر طراحی شده است.
چرا سرعت تخمیر در سیلاژ اهمیت دارد؟
پس از ورود علوفه به سیلو، یکی از اهداف مهم این است که محیط به سمت شرایط مناسب تخمیر حرکت کند.
در ابتدای فرآیند، اکسیژن موجود در توده مصرف می‌شود. سپس با فعالیت میکروارگانیسم‌های مناسب، قندهای قابل تخمیر به اسیدهای آلی تبدیل می‌شوند و pH کاهش پیدا می‌کند.
هرچه این فرآیند سریع‌تر و کنترل‌شده‌تر اتفاق بیفتد، شرایط برای حفظ بهتر مواد مغذی و پایداری سیلاژ مناسب‌تر خواهد بود.
در مقابل، تخمیر نامطلوب می‌تواند باعث اتلاف بخشی از مواد مغذی و افزایش احتمال مشکلاتی در کیفیت و پایداری سیلاژ شود.
به همین دلیل، مدیریت مرحله تخمیر یکی از بخش‌های مهم مدیریت سیلاژ است.
نقش باکتری‌های اسیدلاکتیک در سیلاژ
باکتری‌های اسیدلاکتیک یکی از گروه‌های مهم میکروارگانیسم‌ها در فرآیند تخمیر سیلاژ هستند.
این باکتری‌ها از قندهای قابل تخمیر موجود در علوفه استفاده می‌کنند و در نتیجه، اسیدهایی تولید می‌شود که به کاهش pH سیلاژ کمک می‌کنند.
کاهش pH یکی از اتفاقات کلیدی در مسیر پایدار شدن سیلاژ است.
اما همه باکتری‌های اسیدلاکتیک عملکرد یکسانی ندارند. به همین دلیل، نوع سویه‌های مورد استفاده در یک افزودنی میکروبی اهمیت پیدا می‌کند.
سیلوتن با استفاده از ترکیبات میکروبی متناسب با هدف مورد نظر، برای کمک به فرآیند تخمیر سیلاژ طراحی شده است.
سیلوتن چگونه به فرآیند تخمیر کمک می‌کند؟
مکانیزم کلی عملکرد افزودنی‌های میکروبی سیلاژ را می‌توان در چند مرحله خلاصه کرد:
علوفه برداشت می‌شود
↓
علوفه خرد و وارد سیلو می‌شود
↓
اکسیژن موجود در توده کاهش پیدا می‌کند
↓
باکتری‌های منتخب فعالیت خود را آغاز می‌کنند
↓
قندهای قابل تخمیر مصرف می‌شوند
↓
اسیدهای آلی تولید می‌شوند
↓
pH کاهش پیدا می‌کند
↓
شرایط برای حفظ بهتر سیلاژ فراهم می‌شود
سیلوتن با هدف کمک به همین مسیر طراحی شده است.
همه سیلاژها یکسان نیستند؛ چرا سیلوتن در چند فرمول ارائه شده است؟
یکی از نکات مهم درباره افزودنی‌های سیلاژ این است که نوع علوفه و شرایط ماده اولیه می‌تواند متفاوت باشد.
علوفه ذرت، گندم، گراس، یونجه و سایر علوفه‌ها از نظر میزان ماده خشک، قندهای قابل تخمیر، ساختار گیاه و ویژگی‌های تخمیر یکسان نیستند.
به همین دلیل، استفاده از یک فرمول واحد برای تمام شرایط لزوماً بهترین رویکرد نیست.
در خانواده محصولات سیلوتن، دو فرمول مشخص برای کاربردهای متفاوت ارائه شده است:
SILOTONE LB1
سیلوتن LB1 یک افزودنی سیلاژ بر پایه سویه‌های منتخب باکتری‌های هموفرمنتاتیو است و برای کمک به تخمیر سریع‌تر و کاهش pH در ابتدای فرآیند طراحی شده است.
ترکیبات این فرمول شامل سویه‌هایی از:
Lactobacillus buchneri
Lactobacillus plantarum
Pediococcus acidilactici
است.
این محصول برای علوفه‌هایی مانند ذرت علوفه‌ای و دانه ریز در محدوده ماده خشک حدود ۲۰ تا ۲۸ درصد معرفی شده است.
SILOTONE GC3؛ برای شرایطی که پایداری سیلاژ اهمیت بیشتری دارد
فرمول دیگر این خانواده، SILOTONE GC3 است.
این محصول نیز از سویه‌های منتخب باکتری‌های اسیدلاکتیک استفاده می‌کند و با هدف کمک به افزایش کیفیت سیلو و بهبود پایداری آن طراح ی شده است.
در ترکیب این محصول نیز سویه‌هایی از باکتری‌های اسیدلاکتیک از جمله:
Lactobacillus plantarum
Lactobacillus buchneri
Pediococcus acidilactici
به کار رفته‌اند.
یکی از ویژگی‌های مهم این فرمول، تمرکز بر کمک به کاهش pH در ابتدای تخمیر و همچنین کمک به حفظ کیفیت سیلاژ در ادامه فرآیند است.
GC3 برای علوفه‌هایی مانند علوفه گرامینه و دانه ریز در محدوده ماده خشک حدود ۲۵ تا ۳۵ درصد معرفی شده است.
تفاوت سیلوتن LB1 و GC3 چیست؟
انتخاب فرمول مناسب باید بر اساس نوع علوفه و شرایط سیلو انجام شود.
به‌صورت ساده:
ویژگیSILOTONE LB1SILOTONE GC3نوع محصولافزودنی میکروبی سیلاژافزودنی میکروبی سیلاژتمرکز اصلیکمک به تخمیر سریع و کاهش pHکمک به کیفیت و پایداری سیلاژگروه میکروبیباکتری‌های اسیدلاکتیک منتخبباکتری‌های اسیدلاکتیک منتخبکاربرد پیشنهادیذرت علوفه‌ای و دانه ریزعلوفه گرامینه و دانه ریزمحدوده ماده خشک پیشنهادیحدود ۲۰ تا ۲۸٪حدود ۲۵ تا ۳۵٪
در نتیجه، انتخاب محصول صرفاً بر اساس نام یا مقدار مصرف نباید انجام شود؛ نوع علوفه و درصد ماده خشک آن از عوامل مهم در انتخاب فرمول مناسب هستند.
سیلوتن و اهمیت حفظ کیفیت سیلاژ
یکی از هزینه‌های پنهان در تولید سیلاژ، اتلاف کیفیت در طول فرآیند ذخیره‌سازی است.
وقتی تخمیر به شکل مناسبی مدیریت نشود، بخشی از مواد مغذی می‌تواند در مسیر تولید و نگهداری سیلاژ از دست برود.
از طرف دیگر، بعد از باز شدن سیلو، تماس سیلاژ با هوا می‌تواند شرایط را تغییر دهد و زمینه فعالیت برخی میکروارگانیسم‌های نامطلوب را فراهم کند.
به همین دلیل، موضوع پایداری هوازی اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
مدیریت صحیح تخمیر می‌تواند به ایجاد سیلاژی کمک کند که در زمان نگهداری و پس از باز شدن، شرایط پایدارتری داشته باشد.
آیا سیلوتن جایگزین مدیریت صحیح سیلو است؟
خیر.
این نکته بسیار مهم است.
یک افزودنی میکروبی نمی‌تواند اشتباهات اساسی در فرآیند سیلو کردن را جبران کند.
برای رسیدن به سیلاژ مطلوب، مجموعه‌ای از عوامل باید در کنار هم مدیریت شوند:
برداشت در زمان مناسب
ماده خشک مناسب
اندازه ذرات مناسب
انتقال سریع علوفه
فشرده‌سازی مناسب
کاهش ورود اکسیژن
پوشش صحیح سیلو
انتخاب افزودنی متناسب با نوع علوفه
رعایت مقدار مصرف و روش کاربرد محصول
بنابراین، سیلوتن بخشی از یک برنامه مدیریت سیلاژ است، نه جایگزین آن.
روش مصرف سیلوتن
در زمان استفاده از افزودنی‌های میکروبی، نحوه کاربرد اهمیت زیادی دارد.
بر اساس اطلاعات محصول، سیلوتن به‌صورت ساشه ارائه می‌شود و محتویات آن پس از حل شدن در مقدار مناسب آب، هنگام تخلیه کامیون یا در زمان ورود علوفه به ساختمان سیلو، به‌صورت یکنواخت روی علوفه اسپری می‌شود.
مقدار مصرف پیشنهادی در محصول نیز بر اساس نوع کاربرد و حجم سیلاژ تعیین شده است.
برای نتیجه بهتر، توزیع یکنواخت محلول روی کل علوفه اهمیت دارد؛ زیرا هدف این است که میکروارگانیسم‌های موجود در محصول در سراسر توده علوفه به شکل مناسبی توزیع شوند.
چه زمانی استفاده از افزودنی میکروبی سیلاژ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؟
شرایط هر مزرعه متفاوت است، اما در بسیاری از سیستم‌های تولید، مدیریت تخمیر اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند؛ به‌خصوص زمانی که هدف، کاهش اتلاف ماده خشک و حفظ کیفیت علوفه در دوره ذخیره‌سازی است.
در چنین شرایطی، استفاده از یک افزودنی میکروبی متناسب با نوع علوفه می‌تواند یکی از ابزارهای مدیریت فرآیند تخمیر باشد.
البته باید توجه داشت که عملکرد افزودنی به شرایط اولیه سیلاژ نیز وابسته است. اگر علوفه بیش از حد خشک یا مرطوب باشد، اکسیژن به‌خوبی خارج نشود یا سیلو به‌درستی بسته نشود، انتظار عملکرد مطلوب از افزودنی به‌تنهایی منطقی نیست.
چرا انتخاب محصول مناسب مهم‌تر از استفاده صرف از افزودنی است؟
ممکن است این تصور وجود داشته باشد که «هر افزودنی سیلاژ برای هر نوع سیلویی مناسب است».
اما تفاوت در نوع علوفه و شرایط ماده اولیه، اهمیت انتخاب فرمول مناسب را نشان می‌دهد.
برای مثال، ذرت علوفه‌ای با یک علوفه گرامینه از نظر ویژگی‌های ماده اولیه یکسان نیست. حتی میزان ماده خشک نیز می‌تواند تفاوت قابل توجهی داشته باشد.
به همین دلیل، انتخاب بین LB1 و GC3 باید بر اساس نوع علوفه، ماده خشک و هدف موردنظر از مدیریت تخمیر انجام شود.
سیلوتن؛ یک قدم برای مدیریت هوشمندانه‌تر سیلاژ
سیلاژ باکیفیت نتیجه یک تصمیم واحد نیست.
از انتخاب بذر و زمان برداشت گرفته تا میزان ماده خشک، فشرده‌سازی، حذف اکسیژن و تخمیر، عوامل مختلفی در کنار هم نتیجه نهایی را شکل می‌دهند.
در این میان، سیلوتن با تکیه بر باکتری‌های منتخب اسیدلاکتیک، به‌عنوان ابزاری برای کمک به مدیریت مرحله تخمیر و ایجاد شرایط مناسب‌تر برای حفظ کیفیت سیلاژ مطرح می‌شود.
انتخاب فرمول مناسب، رعایت میزان مصرف و استفاده صحیح از محصول، در کنار مدیریت اصولی سیلو، می‌تواند به ایجاد یک فرآیند منظم‌تر و قابل‌کنترل‌تر کمک کند.
در نهایت، هدف فقط این نیست که علوفه را برای چند ماه نگه داریم؛ هدف این است که ارزش غذایی آن تا حد امکان حفظ شود و سیلاژ پایدار و قابل استفاده‌ای در اختیار دام قرار گیرد.
سیلوتن (SILOTONE) یک افزودنی میکروبی برای سیلاژ است که با استفاده از سویه‌های منتخب باکتری‌های اسیدلاکتیک، برای کمک به فرآیند تخمیر، کاهش pH و حفظ بهتر کیفیت سیلاژ طراحی شده است.
این خانواده محصول در دو فرمول SILOTONE LB1 و SILOTONE GC3 ارائه شده که با توجه به نوع علوفه و محدوده ماده خشک، کاربردهای متفاوتی دارند.
اگر هدف شما کاهش اتلاف، مدیریت بهتر تخمیر و افزایش پایداری سیلاژ است، انتخاب درست افزودنی در کنار مدیریت صحیح برداشت، فشرده‌سازی و نگهداری می‌تواند بخشی مهم از استراتژی تولید سیلاژ باکیفیت باشد.